Θέλεις να επισκεφθείς και να μάθεις για τη Ροτόντα; Ξέχασέ το!

Σε περιπέτεια εξελίχθηκε η επίσκεψη στον Ιερό Ναό του Μιχαήλ Αρχαγγέλου -ευρύτερα γνωστός ως Ροτόντα- για μία ομάδα Χανιωτών… μία επίσκεψη που τελικά δεν έγινε ποτέ.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Τα συγκεκριμένα άτομα -που κατήγγειλαν και το περιστατικό- θέλησαν να πάνε μία επίσκεψη στη Ροτόντα, γνωρίζοντας πως πρόκειται για ένα από σημαντικότερα βυζαντινά μνημία της Κρήτης.

Ωστόσο, φαίνεται πως υπολόγισαν χωρίς τον ξενοδόχο. Αφού έμαθαν ότι είναι αρμοδιότητα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, επικοινώνησαν, προκειμένου να μεταφέρουν το αίτημά τους για επίσκεψη. Η απάντηση που πήραν ήταν πως θα επικοινωνήσουν μαζί τους όταν προχωρήσει και εγκριθεί το αίτημα.

Όμως, δεν υπήρξε, όπως λένε, καμία επικοινωνία κι έτσι αποτάνθηκαν στο Δήμο Πλατανιά, όπου υπήρξε όλη η καλή διάθεση να βοηθήσει. Μάλιστα, ενημερώθηκαν ότι κάτοικος της περιοχής που είναι ο λεγόμενος «επίτροπος» του Ιερού Ναού, έχει ένα κλειδί για να τους ανοίξει και να επισκεφθούν το μνημείο.

Αφού όμως λύθηκε το συγκεκριμένο ζήτημα, οι άνθρωποι που θα πήγαιναν εκεί, θα ήθελαν να μάθουν και τι είναι αυτό που θα έβλεπαν. Αποτάνθηκαν εκ νέου στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, ώστε να τους δοθεί ένας ξεναγός που να τους εξηγήσει κάποια πράγματα για τη Ροτόντα. Για μία ακόμη φορά όμως… πρόβλημα! Η απάντηση που πήραν ήταν πως ξεναγός διατίθεται μόνο για τα τρία μουσεία της πόλης!

Δηλαδή, αν ένα γκρουπ τουριστών που θέλει να επισκεφθεί κάποιο μνημείο εκτός πόλεως ή οτιδήποτε εντός πόλης -εκτός των τριών μουσείων- και θέλει ξεναγό, δεν μπορεί να έχει;

Και εύλογα προκύπτει και ένα πιο σημαντικό ερώτημα, αν υποθέσουμε ότι οι τουρίστες ενδεχομένως έχουν τους δικούς τους ξεναγούς… Αν θελήσει ένα σχολείο να κάνει μία εκπαιδευτική εκδρομή στη Ροτόντα ή οπουδήποτε… μπορεί; Ενδεχομένως και ναι, αρκεί να είναι καλά διαβασμένος ο εκπαιδευτικός!

Καλά θα κάνουμε λοιπόν να τα δούμε αυτά τα ζητήματα, αν θέλουμε να κινούμαστε όπως πρέπει στο κομμάτι του τουρισμού… τον πιο σημαντικό πυλώνα της τοπικής -και όχι μόνο- οικονομίας.

 Τι λέει ο Δήμαρχος Πλατανιά

Ο Δήμαρχος Πλατανιά, Γιάννης Μαλανδράκης, μιλώντας στο Parakritika.gr, ανέφερε ότι υπάρχει συνεργασία με την Αρχαιολογία για την ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης του εξωτερικού χώρου, να δημιουργηθούν τουαλέτες, καθώς και να διευκολυνθεί η προσβασιμότητα στο μνημείο.

«Παράλληλα, ο Δήμος Πλατανιά υλοποίησε το προηγούμενο διάστημα το έργο της οδού παράκαμψη του Ιερού Ναού, ώστε να υπάρχει ασφαλής κίνηση των οχημάτων πλησίον του μνημείου. Αναφορικά με την επισκεψιμότητα εντός της Ροτόντας, που είναι κλειδωμένη για λόγους ασφαλείας, είναι αρμοδιότητα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, που κατά εποχές τοποθετεί αρχαιοφύλακα. Τέλος, κατά περιόδους φροντίζουμε για την καθαριότητα του χώρου και έχει εκδοθεί και ενημερωτικό έντυπο, σε συνεργασία με τον πολιτιστικό σύλλογο της περιοχής»«, πρόσθεσε ο κ. Μαλανδράκης.

Αφού λοιπόν δεν μπόρεσε κανείς να πει δύο λόγια για τη Ροτόντα στους Χανιώτες που θέλησαν να την επισκεφθούν, τουλάχιστον, ας διαβάσουν τα παρακάτω:

Το ωραιότερο και σημαντικότερο βυζαντινό μνημείο της Κρήτης βρίσκεται στο νομό Χανίων, στα διοικητικά όρια του δήμου Πλατανιά της επαρχίας Κισσάμου και πιο συγκεκριμένα στο μικρό χωριό Επισκοπή Κισσάμου. Ο ναός είναι αφιερωμένος στον Μιχαήλ Αρχάγγελο και έχει το μοναδικό στην Ελλάδα αρχιτεκτονικό χαρακτηριστικό της κυκλικής κάτοψης, γι’ αυτό και ονομάζεται Ροτόντα μαζί με την αντίστοιχη Ροτόντα της Θεσσαλονίκης.

Η Ροτόντα της Επισκοπής μαζί με την αντίστοιχη της Θεσσαλονίκης αποτελούν τα δύο πιο καλοδιατηρημένα βυζαντινά μνημεία του συγκεκριμένου ρυθμού, από τα 3 συνολικά που εδράζονται στη Βαλκανική χερσόνησο. Η Ροτόντα χρονολογείται από τον 6ο μ.Χ. αιώνα και εντάσσεται στην παλαιοχριστιανική περίοδο,παρουσιάζοντας εξαιρετικό αρχιτεκτονικό και τοιχογραφικό ενδιαφέρον.

Πρόκειται για μοναδικό στην Κρήτη περίκεντρο οικοδόμημα, το οποίο εγγράφεται σε ορθογώνια κάτοψη, με ημικυλινδρική κόγχη και θολοσκέπαστα παστοφόρια εκατέρωθεν,θολοσκέπαστο νάρθηκα και αίθριο. Χαρακτηριστικός είναι ο μεγάλων διαστάσεων τρούλλος που καλύπτει τον πυρήνα του ναού και ο οποίος εξωτερικά παρουσιάζει βαθμιδωτή διάρθρωση από ομόκεντρες στεφάνες. Τα ψηφιδωτά δάπεδα φέρουν διάκοσμο που σύμφωνα με την τάση της εποχής συνδυάζει φυτικά(κληματίδες, φύλλα κισσού) και διακοσμητικά (φολίδες, πλαίσια από τεμνόμενα ημικύκλια) μοτίβα με την παρεμβολή έμψυχων όντων (ιχθύων).

Οι τοιχογραφίες του ναού έχουν διασωθεί αποσπασματικά σε τέσσερα ή πέντε στρώματα. Το αρχικό στρώμα έχει χρονολογηθεί στον 7ο αι. και περιλαμβάνει παράστασηΑνάληψης και στηθάρια αγίων στον τρούλλο,παράσταση του Ευαγγελιστή Ματθαίου στο νάρθηκα,του Αγίου Γεωργίου και αφιερωτή στο νότιο παστοφόριο και αρχαγγέλου στο τεταρτοσφαίριο της κόγχης του ιερού.

Στο δεύτερο στρώμα έχουν αποκαλυφθεί τμήματα τοιχογραφιών που ανάγονται στην περίοδο της Εικονομαχίας με ανεικονικά θέματα σταυρών. Το τρίτο στρώμα, των μέσων βυζαντινών χρόνων, αποτελεί δείγμα υψηλής ζωγραφικής τέχνης με επιρροές από την κομνήνεια τέχνη της πρωτεύουσας και συνδέεται με το ιστορικό γεγονός της μεταφοράς της έδρας της Επισκοπής Κισσάμου στο ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλκατά τη δεύτερη βυζαντινή περίοδο (961-1204).

Η εκκλησία και τα γύρω επισκοπικά κτίρια έχουν εξωτερική διακόσμηση με πλίνθους. Μέσα στην εκκλησία, καμάρες στολίζουν τον κύριο χώρο κάτω από τον κυλινδρικό θόλο. Το πάτωμα είναι μωσαϊκό από άσπρο και μαύρο χαλίκι και συχνά εικονίζονται φύλλα σε σχήμα καρδιάς.

Το 1994 πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές στον περίβολο του ναού, όπου αποκαλύφθηκε ένα αξιόλογο βυζαντινό νεκροταφείο που τοποθετείται χρονικά στο 700μ.Χ. περίπου.
Λόγω του ασυνήθιστου σχήματος του τρούλου η Ροτόντα δικαίως θεωρείται ως ένα αριστούργημα της βυζαντινής θρησκευτικής παράδοσης και αρχιτεκτονικής, ενώ επίσης και οι τοιχογραφίες που φιλοξενεί υπερτονίζουν τη σπουδαιότητα του ναού.

Ο ναός βρίσκεται στο χωριό Επισκοπή, κοντά στην κωμόπολη του Κολυμπαρίου, στον οδικό άξονα Κολυμπάρι, Σπηλιά, Δρακώνα, Επισκοπή, Άστρικας. Αν και πρόκειται σύμφωνα με τις επίσημες αρχές για το σημαντικότερο βυζαντινό μνημείο του νησιού, η Ροτόντα εδώ και μια διετία παραμένει κλειστή και μη επισκέψιμη λόγω έλλειψης φύλακα, οπότε δεν δίνεται η δυνατότητα στους τουρίστες να θαυμάσουν τις σπάνιες τοιχογραφίες και όχι μόνο του ναού, ασχέτως εάν συγκαταλέγεται σε όλους τους τουριστικούς οδηγούς.